مشتریان شرکت های لیزینگ، در مواردی تجهیزات و دارایی های مورد نیاز خود را با انعقاد قراردادهای فروش اقساطی و یا اجاره به شرط تملیک با شرکت های لیزینگ تهیه می نمایند. تعدادی از آنان بعد از انعقاد قرارداد دچار مشکلات ناخواسته شده و یا با مقاصد خاص و عمدی تعهدات خود را ایفا نمی نمایند. به همین دلیل در زمان بروز اختلاف و ورود پرونده های آنان به حوزه وصول مطالبات و حقوقی با طرح موضوعاتی که برخاسته از ابهامات اولیه و در زمان انعقاد قرارداد ناشی می شود، تلاش در به انحراف کشیدن موضوع و یا خریدن زمان دارند. شرکت های لیزینگ در رویارویی با این گونه مشتریان نه تنها باید هزینه های فرصت از دست رفته را متحمل شوند، بلکه باید وقت و انرژی کارشناسان و مدیران خود را صرف پاسخ گویی، رسیدگی، دفاع و اقدامات اجرایی مربوطه نمایند.
نمونه هایی از اعتراضاتی که مشتریان به شرکت های لیزینگ، انجمن ملی لیزینگ، بانک مرکزی و یا مراجع قضایی ارسال نموده اند به شرح زیر می باشند. این موارد می توانند دستمایه ای برای شرکت های لیزینگ در اعمال طراحی و اجرای اقدامات پیش گیرانه قبل از انعقاد قرارداد با مشتری باشند.
1- ابهام در نحوه پرداخت و محاسبه خالص تسهیلات
مشتریان شرکت های لیزینگ مدعی اند که چک تسهیلات شرکت، در وجه تسهیلات گیرنده صادر نشده و در وجه فروشنده صادر گردیده است. همچنین نسبت به تفاوت مبلغ چک و مبلغ تسهیلات مندرج در قرارداد اعتراض دارند.
پاسخ
شرکت لیزینگ باید بر اساس ماهیت درخواست مشتری، بخشی از بهای کالا را به فروشنده بپردازد تا فروشنده کالا را به مشتری تحویل دهد. زیرا موضوع قرارداد لیزینگ با مشتری تأمین کالای مورد نیاز وی است و پرداخت سهم اعتباری قرارداد به مشتری با ماهیت قرارداد مطابقت ندارد. در مورد تفاوت مبلغ خالص تسهیلات مندرج در چک و اصل تسهیلات مندرج در قرارداد باید بر اساس توافق نامه و یا قرارداد همکاری با فروشنده و به استناد نرخ کمیسیون خدمات توسعه فروش که مطابق مفاد توافق نامه مذکور، کمیسیون خدمات توسعه فروش از خالص تسهیلات قابل کسر می باشد. این توافق نامه می بایست به نوعی مورد تائید خریدار قرار گیرد.
2- ابهام در محاسبه سود و جریمه ها
بیشتر مشتریان معترض ادعا دارند که سود محاسبه شده برای وصول مطالبات معوق و سررسید گذشته بیش از آن چیزی است که در قرارداد آمده است. ادعای آنان این است که این میزان از سود هنگفت و حتی چند برابر است.
پاسخ
شرکت لیزینگ می بایست نحوه محاسبه سود و تسهیلات جرایم تأخیر تأدیه، نحوه محاسبه هزینه های حقوقی و اجرایی، هزینه های بیمه، کارشناسی و سایر اقلام مرتبط با عملیات پرونده راقبل از انعقاد قرارداد به اطلاع مشتری برساند و مشتری می بایست اطلاعات یاد شده را از نظر آگاهی نسبت به مفاد آن تأئید کند.
3- ابهام در علت دریافت مرهونات و وثائق خارج از قرارداد به همراه اسناد تضمینی
برخی مشتریان مدعی اند که شرکت علاوه بر به وثیقه گرفتن دارایی های خارج از قرارداد مثل املاک مسکونی، اسناد تضمینی نیز دریافت نموده است.
پاسخ
شرکت لیزینگ به منظور رعایت بهداشت اعتباری و پوشش ریسک معوق خود مختار است از روش های مختلف اعم از استفاده از وثیقه موضوع قرارداد، وثیقه خارج از قرارداد، دریافت اسناد تضمینی و حتی با ضمانت شخص ثالث را در شرایط پذیرش خود قرار دهد. مشتری نیز مختار است که طبق شرایط اعلام شده شرکت لیزینگ که قبل از انعقاد قرارداد در اختیار وی قرار می گیرد، قرارداد تسهیلاتی با شرکت لیزینگ را امضا نماید.
4- اعتراض به عدم پذیرش درخواست استمهال
برخی مشتریان از شرکت لیزینگ درخواست استمهال قرارداد دارند و عدم پذیرش آن را نشانه ای بر عدم مشتری مداری شرکت تلقی می کنند.

پاسخ
حسب شرایط اقتصادی کشور و بحران های وقوع یافته در زمان وضعیت نامساعد مشتری، پذیرش درخواست استمهال صرفا در اختیار موسسه اعتباری است و صرف تسلیم درخواست توسط مشتری دال برپذیرش آن توسط شرکت لیزینگ نمی باشد.
5- اعتراض به محاسبات سود و جریمه بعد از صدور اجرائیه نسبت به مرهونات
در نمونه هایی از اعتراضات مشاهده می شود که مشتری نسبت به محاسبه سود و جریمه بعد از صدور اجراییه ملک مورد وثیقه معترض شده است. آنان این اقدام را به عنوان تخلف شرکت تلقی می کنند.
پاسخ
شرکت لیزینگ باید سود تسهیلات نسبت به اصل آن و همچنین خسارات تأخیر تأدیه را نسبت به اصل مبلغ اقساط معوق شده تا زمان وصول کامل مطالبات خود ادامه دهد.
مطالبات شرکت لیزینگ در این ارتباط از طریق پرداخت نقدی یا تملیک ملک مورد وثیقه و به مزایده گذاشتن آن و با دریافت وجه حاصل از مزایده با توافق بر پذیرش دارایی های مالی و اوراق بهادار و یا سایر اقلام دارایی های ارزشمند قابل تسویه می باشد.


*گزارشگر: سمیه محمد نژاد